Reprezentacja interesów klienta

Ze strony zakładu ubezpieczeniowego, funkcje reprezentanta pełni agent ubezpieczeniowy. Natomiast rzecznikiem interesu klienta jest broker ubezpieczeniowy. W procesie zawierania umowy ubezpieczeniowej może brać udział jeden z w/w pośredników, jak i obydwoje. Pośrednictwo ubezpieczeniowe w Polsce jest unormowane prawnie i podlega kontroli organu nadzoru. Podstawę prawną stanowi USTAWA z dnia 22 maja 2003 r. o Pośrednictwie Ubezpieczeniowym. Działalność reprezentanta ubezpieczyciela nazywana jest „czynnościami agencyjnymi”, a czynności na rzecz osoby poszukującej ochrony ubezpieczeniowej „czynnościami brokerskimi”. Pośrednictwo ubezpieczeniowe jest działalnością gospodarczą. Nadzór nad prawidłowym wykonywaniem działalności agencyjnej i brokerskiej prowadzi KNF.

Brokerem ubezpieczeniowym jest osoba fizyczna albo prawna posiadająca, wydane przez KNF, zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej i wpisana do rejestru brokerów ubezpieczeniowych.

Każdy broker zobowiązany jest zawrzeć umowę ubezpieczenia OC brokerów. Broker nie może wykonywać jednocześnie działalności agencyjnej, nie może także pozostawać w żadnym stosunku z jakimkolwiek zakładem ubezpieczeń - być w zarządzie, być pracownikiem, członkiem organów nadzorczych, posiadać akcji zakładu ubezpieczeń, za wyjątkiem dopuszczonych do publicznego obrotu. W przeciwnym wypadku można by poddać w wątpliwość obiektywizm i reprezentacje tylko i wyłącznie interesów klienta (a nie interesów ubezpieczyciela, kosztem klienta…). Działalność brokerów ubezpieczeniowych sprowadza się do przedstawiania klientom możliwych ubezpieczeń, rozpoznawania ich potrzeb i dopasowywania do nich odpowiednich produktów. Brokerzy specjalizują się w porównywaniu konkurencyjnych ofert i pomocy w zawieraniu umów ubezpieczeniowych (celem minimalizacji wysokości składek i optymalizacji warunków umowy, w oparciu o potrzeby ubezpieczającego). Korzystanie z pomocy brokerów jest powszechne w przypadku klientów chcących ubezpieczyć się na życie (zwłaszcza z funduszem inwestycyjnym). Wiąże się to z istotą tego ubezpieczenia – jest to wieloletnia inwestycja, przeciętny klient ma problem z interpretacją dotychczasowych wyników finansowych funduszy ubezpieczeń, szacowaniem przewidywalnej realnej stopy zwrotu. Brokerzy przeprowadzają odpowiednie obliczenia, porównują różne plany inwestycyjne i przedstawiają klientowi bardziej czytelne zestawienia i propozycje.

Ten sam podmiot może wykonywać działalność brokerską w zakresie ubezpieczeń i reasekuracji. Brokerem może być osoba fizyczna, jak i prawna. Wymagane jest co najmniej średnie wykształcenie, niekaralność, zdany egzamin przed Komisją Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych, co najmniej 3 letnie doświadczenie zawodowe w zakresie ubezpieczeń, no i wspomniane ubezpieczenie OC brokerów. W przypadku brokera – osoby prawnej powyższe kryteria muszą być spełnione przez co najmniej jednego członka zarządu. Zezwolenie na wykonywanie czynności brokerskich (wydawane przez KNF) określa dane pośrednika, a także zakres działalności brokerskiej. Broker musi na bieżąco informować KNF o wszelkich zmianach dotyczących jego działalności (ma na to 7 dni). W przypadku niespełnienia wymogów KNF cofa zezwolenie na działalność brokerską.

KNF może wymierzać kary pieniężne za nieprawidłowe prowadzenie działalności brokerskiej (broker jako osoba fizyczna może dostać karę do wysokości trzykrotnej prowizji za ostatnie 3 miesiące; broker jako osoba prawna – członek zarządu do wysokości 10- krotnego przeciętnego wynagrodzenia). Na koniec można wspomnieć jeszcze o egzaminie na brokera – Komisje Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych powołuje Minister Finansów, na wniosek KNF. Regulamin komisji i sposób przeprowadzenia egzaminu jest również określany przez Ministra Finansów.

Rejestr Brokerów Ubezpieczeniowych prowadzi KNF, jest on jawny i dostępny dla osób trzecich. Organ nadzoru za pośrednictwem RBU informuje (na wniosek zainteresowanego) czy dany przedsiębiorca znajduje się w rejestrze agentów/brokerów, jaki zakład reprezentuje, w jakim zakresie działa, czy posiada ubezpieczenie OC (jeśli jest wymagane). Zakład ubezpieczeń musi zgłosić do rejestru każdego agenta, z którym podpisał umowę w ciągu 7 dni. Jeśli taka umowa zostaje rozwiązana, ubezpieczyciel ma 3 dni by zawiadomić o tym KNF (i co za tym idzie RPU). Pomimo wykreślenia z rejestru, dane byłego agenta/brokera są przechowywane przez 10 lat. Wykonywanie działalności agencyjnej bez odpowiedniego upoważnienia (i w związku z tym braku wpisu do rejestru) podlega karze finansowej i jest zagrożone karą ograniczenia wolności do lat 2. Każdy kto reklamuje się jako agent/broker, a nim nie jest podlega również grzywnie lub ograniczeniu wolności do roku.